Elk kind krijgt ze wel een keer: luizen. Vervelend, jeukerig, en goed voor een golf van berichten in de klassenapp. Het goede nieuws is dat hoofdluis niets te maken heeft met hygiëne, en dat de behandeling simpel is. Alleen wel bewerkelijk: het draait om kammen, en om volhouden.
Wat is hoofdluis?
Een hoofdluis is een parasiet van ongeveer 3 millimeter. Hij leeft alleen op mensen en zoekt warme plekjes op het hoofd op: achter de oren, in de nek en onder een pony. Hij prikt af en toe in de hoofdhuid en zuigt wat bloed op.
Een vrouwtjesluis legt eitjes in het haar. Die eitjes heten neten, zijn kleiner dan een millimeter en grijzig of geelwit. Ze lijken op roos, met één belangrijk verschil: neten zitten vast aan de haar en roos ligt los. Een neet komt na ongeveer zeven dagen uit. Een luis leeft ongeveer een maand en legt in die tijd zo’n 250 eitjes. Uitgekomen neten laten een leeg wit hulsje achter.
Hoe krijg je het en hoe merk je het?
Hoofdluizen kunnen niet springen en niet vliegen. Ze lopen, en ze lopen van hoofd naar hoofd. Dat gebeurt bij knuffelen, bij samen naar een scherm kijken, of bij spelen met de hoofden tegen elkaar. Daarom komt hoofdluis vooral voor bij kinderen tussen 3 en 12 jaar. Iedereen kan het krijgen, hoe vaak je ook wast.
Jeuk ontstaat doordat de luis speeksel injecteert. In het begin merk je er meestal niets van: de jeuk komt pas na één of twee weken, als het aantal luizen toeneemt. Krabben kan wondjes en ontstekinkjes geven.
Zo controleer je
Kijk goed tussen de haren, vooral achter de oren en in de nek. Levende luizen zie je bewegen. Zie je geen luizen maar wel grijswitte puntjes die vastzitten aan de haar, dan is er waarschijnlijk toch hoofdluis.
Controleren gaat het beste met een netenkam met metalen tanden. Kam boven een lichte ondergrond, bijvoorbeeld de wastafel of een vel wit papier, zodat je ziet wat eruit komt. Een plastic luizenkam haalt de neten er niet uit; daar heb je die metalen tanden voor nodig.
Hoofdluis gevonden? Zo pak je het aan
Het RIVM adviseert de kammethode:
- Kam twee weken lang elke dag. Was het haar, doe er ruim crèmespoeling in en kam het natte haar systematisch door, van oor tot oor en van voor naar achter. Kam dicht bij de hoofdhuid, want daar zitten de meeste luizen en neten. Veeg de kam na elke haal af aan een witte doek of tissue.
- Eventueel aangevuld met een middel met dimeticon. Dat verstikt de luizen. Te koop bij drogist en apotheek. Belangrijk: zo’n middel vervangt het kammen niet. Je blijft dagelijks kammen.
- Ga na de laatste gevonden luis nog twee weken door. Pas dan zijn alle neten uitgekomen en weet je zeker dat je klaar bent.
Ben je zwanger of geef je borstvoeding en wil je bij jezelf een middel gebruiken? Overleg dan eerst met je huisarts of apotheker.
Wat je juist niet hoeft te doen
Hier valt een hoop werk weg. Hoofdluis verspreidt zich vrijwel alleen via haar, en niet via kleding, beddengoed, knuffels of huisdieren. Het RIVM geeft daarom geen advies om beddengoed op 60 graden te wassen, knuffels in de vriezer te leggen of luizenzakken te gebruiken. Een luis die van een hoofd valt, overleeft het buiten het haar niet lang.
Stop je energie dus liever in het kammen. Dat is wat werkt.
Wel doen: de omgeving inlichten
Controleer alle gezinsleden, en behandel iedereen bij wie je luizen vindt tegelijk. Laat het daarnaast weten aan school, de kinderopvang, de sportclub, oppas, opa’s en oma’s en de vriendjes waar je kind laatst was. Het voelt ongemakkelijk, maar het is de enige manier om het rondpompen te stoppen.
Waarom lijkt er altijd een plaag na de vakantie?
Dat komt vooral doordat scholen na elke vakantie een luizencontrole doen. Hoofdluis komt dan niet ineens veel meer voor, het wordt alleen op één moment bij veel kinderen tegelijk gevonden.
