Wereld Toiletdag: waarom een wc levens redt

Elk jaar op 19 november is het Wereld Toiletdag, een dag van de Verenigde Naties. Het klinkt als een grap, en dat is precies de bedoeling: het onderwerp krijgt anders geen aandacht. Ondertussen leven 3,4 miljard mensen zonder veilige sanitaire voorzieningen, bijna de helft van de wereldbevolking.

In dit artikel

1. Waarom een toilet levensbelangrijk is
2. Waarom het voor meisjes extra telt
3. Wat is diarree eigenlijk?
4. Handen wassen doet meer dan je denkt
5. Erover praten met je kinderen

Waarom een toilet levensbelangrijk is

Door onveilig water, gebrekkig sanitair en slechte hygiëne overlijden dagelijks ongeveer duizend kinderen onder de vijf jaar. Dat is het soort getal dat je even moet laten bezinken. In Nederland is diarree vervelend, meer niet. In grote delen van de Sahel en Zuid-Azië is het een van de belangrijkste doodsoorzaken bij jonge kinderen.

Een paar cijfers die de omvang laten zien:

• 3,4 miljard mensen hebben geen veilig beheerd sanitair.
• 354 miljoen mensen moeten hun behoefte in de openlucht doen.
• 22% van de scholen wereldwijd heeft geen basale sanitaire voorziening.
• Bij het huidige tempo hebben in 2030 nog steeds 3 miljard mensen geen veilig toilet.

Sanitair gaat trouwens over meer dan een wc alleen. Het gaat om alles wat met waterleiding en riolering te maken heeft, en om de kennis om het goed te gebruiken. Schoon drinkwater, zeep, een toilet en voorlichting: daarmee is een groot deel van die sterfte te voorkomen.

Waarom het voor meisjes extra telt

Een school zonder fatsoenlijk en afsluitbaar toilet is voor meisjes vanaf een jaar of twaalf vaak reden om weg te blijven, zeker tijdens hun menstruatie. Een gebouwde wc is daarmee ook een onderwijsmaatregel. Dat is een van de redenen dat de VN dit onderwerp zo hardnekkig op de agenda houdt.

Wat is diarree eigenlijk?

Diarree is waterdunne ontlasting, vaak meerdere keren per dag. Acute diarree ontstaat meestal door een besmetting met virussen, bacteriën of parasieten. Buikgriep is een bekend voorbeeld. Besmet voedsel of water is een veelvoorkomende oorzaak, en in het buitenland loop je daar sneller iets op.

Het echte gevaar bij jonge kinderen is niet de diarree zelf, maar het vochtverlies. Een klein lichaam droogt snel uit. Daarom is bij diarree drinken het allerbelangrijkste, en bestaat er een simpel middel dat wereldwijd miljoenen levens heeft gered: ORS, een oplossing van water, zout en suiker.

Bij je eigen kind: wanneer bel je de huisarts?

• Je kind is jonger dan een half jaar.
• Je kind drinkt slecht of houdt niets binnen.
• Je kind plast veel minder dan normaal, of heeft veel minder natte luiers.
• Je kind is suf, heeft een droge mond of ingevallen ogen.
• Er zit bloed bij de ontlasting, of er is hoge koorts.
• De diarree houdt langer dan een week aan.

Handen wassen doet meer dan je denkt

Goed handen wassen met zeep verlaagt de kans op darminfecties aanzienlijk. Twintig seconden, met zeep, en ook tussen de vingers en onder de nagels. Na het toilet, voor het eten en na het buiten spelen.

Nog een aardig detail om aan kinderen te vertellen: de wc-bril is niet de vieste plek van de badkamer. De spoelknop, de kraan, de lichtschakelaar en de deurklink hebben er in verhouding meer op zitten. Handen wassen is dus nuttiger dan de bril schoonpoetsen.

Erover praten met je kinderen

Poep en plas zijn voor kinderen sowieso het grappigste onderwerp dat er is, en dat kun je gebruiken. Wereld Toiletdag is een prima aanleiding om het gesprek te voeren over hoe verschillend kinderen elders opgroeien, zonder dat het zwaar wordt. Vraag eens wat ze zouden doen als er thuis geen wc was, en waar ze dan naartoe zouden gaan. Dat levert meer op dan een uitleg.

Bron: Verenigde Naties, World Toilet Day.