Hand-, voet- en mondziekte: rust en hygiëne zijn belangrijk

Ineens allemaal kleine rode stippeltjes aan de binnenkant van de knieën en op de voetjes. Even later ook op de handjes. Ik dacht aan de vijfde of zesde ziekte, maar op de crèche wisten ze meteen te vertellen dat het waarschijnlijk hand-, voet- en mondziekte was. Maar wat is dat precies, hoe besmettelijk is het en wat doe je eraan? Ik ben het gaan uitzoeken.

In dit artikel

1. Eén van de kinderziektes
2. Het ontstaan van de hand-, voet- en mondziekte
3. Wat moet je doen?
4. Mijn eigen ervaring
5. Wat je kunt doen tegen de pijn
6. Wanneer bel je de huisarts?
7. Besmetting beperken

Eén van de kinderziektes

Bij de hand-, voet- en mondziekte ontstaan er pijnlijke rode plekken en blaasjes in de mond en op de handen en voeten. Het is een kinderziekte en vooral jonge kinderen tot 10 jaar kunnen er last van krijgen, maar de piek ligt in de leeftijd van 1 tot 5 jaar. De ziekte wordt veroorzaakt door virussen en deze zijn erg besmettelijk. Toch wordt niet iedereen ziek na besmetting met deze virussen; van de 10 mensen die besmet raken, worden er 1 of 2 ziek. De ziekte begint met een milde koorts en een kind kan ook misselijk worden waardoor het moet braken of klaagt over buikpijn en/of keelpijn. Na besmetting ontstaan de eerste kleine en rode vlekjes in de mond. Er kunnen mogelijk ook blaasjes bijkomen, maar dat hoeft niet. In de mond kunnen deze blaasjes makkelijk kapot gaan, wat pijnlijk is en wat er ook voor kan zorgen dat je kind minder makkelijk eet en drinkt. De hand-, voet- en mondziekte geneest binnen twee weken en geeft geen ernstige complicaties.

Het ontstaan van de hand-, voet- en mondziekte

De virussen worden verspreid door middel van vocht uit de blaasjes en via de lucht, veelal door hoesten. Na besmetting duurt het 3 tot 6 dagen voordat de eerste verschijnselen zichtbaar worden. In deze tijd kan het al wel worden overgedragen op een ander persoon. Ook als je kind al weer beter is, dan kan het nog steeds enkele weken overgedragen worden op een ander. Als je kind besmet is met het virus, maar hier niet ziek van wordt, kan het alsnog worden overgedragen op iemand anders. De hand-, voet- en mondziekte wordt nog wel eens vergeleken met mond- en klauwzeer bij dieren, maar dat is niet juist; het gaat om een heel ander virus.

Wat moet je doen?

Als je kind last heeft van de hand-, voet- en mondziekte is het belangrijk dat het rust neemt. Ook is een goede hygiëne erg belangrijk! Vermijd zure dranken of harde stukjes, deze kunnen pijn doen in de mond. Er bestaan geen medicijnen tegen de hand-, voet- en mondziekte, hooguit kun je je kind een paracetamolletje geven tegen de pijn. Een kind met de hand-, mond- en voetziekte hoeft niet thuis te blijven. Volgens de GGD kan het gewoon naar de kinderopvang of school gaan. Het kind is al besmettelijk, voordat het zich uit. Een kind kan dus al andere kinderen besmet hebben en daarom hoef je je kind niet thuis te houden. Uiteraard kan het verstandig zijn om altijd even contact op te nemen met je eigen school of kinderdagverblijf. En bij koorts gelden soms ook andere regels. Als je kind de ziekte één keer heeft gehad, is hij er de rest van zijn leven immuun voor.

Mijn eigen ervaring

Het is nu een maand geleden dat mijn dochter uiterlijke kenmerken vertoonde van de hand-, voet- en mondziekte. Achteraf was ze voor die tijd ook meer hangerig en soms wat koortsig, maar dat zette niet echt door. Het viel me op dat ze op een gegeven moment een hapje van een soepstengel nam en dat ze gelijk moest huilen en met haar handje naar haar mond greep. Eerst dacht ik nog aan een kies die door zou komen, of iets dergelijks, totdat ik de volgende dag de plekjes zag. Ook heeft ze erg lang last gehad van luieruitslag en zelfs met veel smeren bleven er nog wel vlekjes zichtbaar. Mogelijk door een verminderde weerstand dat dit ook langer duurde. Gelukkig heeft ze nu nergens meer last van. Wel zijn de vingers wat aan het vervellen en ook haar tenen gingen vervellen.

Bronnen:
Thuisarts
Mens-en-gezondheid.infonu.nl
RIVM
Gezondheidsnet.nl

Wat je kunt doen tegen de pijn

De blaasjes in de mond zijn het vervelendste onderdeel, want daardoor wil een kind vaak niet meer eten en drinken. Wat helpt:

• Koud en zacht eten. Yoghurt, vla, appelmoes, een waterijsje. Koud verdooft een beetje.
• Geen zuur en niets hards. Sinaasappelsap, tomatensoep, chips en soepstengels doen pijn.
• Drinken met een rietje gaat vaak makkelijker dan uit een beker.
• Paracetamol in de dosering die bij het gewicht van je kind past, tegen de pijn en de koorts.

Wanneer bel je de huisarts?

• Je kind drinkt bijna niets meer of plast veel minder dan normaal.
• Je kind is suf of moeilijk wakker te krijgen.
• De koorts houdt langer dan drie dagen aan, of komt terug nadat het beter ging.
• De blaasjes gaan ontsteken.
• Je bent zwanger en komt in aanraking met de ziekte. Overleg dan even met je verloskundige.

Besmetting beperken

Helemaal voorkomen lukt niet, omdat je kind al besmettelijk is voordat je iets ziet. Wat wel scheelt: goed handen wassen met zeep, eigen handdoek, en speelgoed en deurklinken af en toe schoonmaken. Het virus zit ook nog weken in de ontlasting, dus ook na het verschonen goed wassen.